top of page

Otizm Spektrum Bozukluğu

Göz teması kurmama, adına bakmama, sosyal iletişim becerilerinde zorluk,

isteklerini söyleme ve işaret etmede zorluk..

Otizm Tedavisi

Otizm nedir?

Otizm spektrum bozukluğu, sosyal etkileşim ve iletişim bozukluğu ile kısıtlı ve tekrarlayıcı davranışlarla karakterize nörogelişimsel bozukluklardan biridir. Otizm spektrum bozukluğunun görülme sıklığı son çalışmalarda her 36 çocukta bir olduğu gösterilmiştir. Bu artışın sebebinin, OSB sıklığının gerçekten artması, bilgi ve farkındalığın artması, tanı ölçütlerinin değişmesi ve ileri ebeveyn yaşının  sorumlu olabileceği öne sürülmüştür.

 

Otizm belirtileri geniş bir yelpazede olabilir ve her bireyde farklılık gösterebilir. Otizm spektrum bozukluğu klinik görünümü her çocuk için farklı olabilir ve hafiften şiddetliye kadar değişen birçok belirti içerir.

 

Otizm belirtileri nelerdir?

Belirtiler genellikle üç ana alan üzerinde odaklanır:

  1. Sosyal Etkileşim ve İletişim Zorlukları:

    • Göz teması kurma ve sürdürmede zorluk

    • Duyguların ifade edilmesinde ve anlaşılmasında zorluk

    • İsteklerini ifade etmede ve işaret etmede zorluk

    • Jest ve mimiklerin kullanımında zorluk

    • Konuşma gecikmesi, dil gelişiminde gerilik, ekolali (tekrarlayıcı konuşma)

    • Çocuklarla oynama, oyunun kurallarını anlama ve devam ettirmede zorluk (saklanbaç gibi..)

    • Daha çok kendi kendine ve amaçsız oyunlar ya da bazen sadece bir oyuncağının belirli bir bölgesiyle ilgilenme (bazen sadece mutfaktaki tencerelerle oynama gibi..)

    • Oyunları başlatma ve sürdürmede zorluk

    • Sembolik ve senaryolu oyunlarda zorluklar

    • Taklit becerilerinde zorluk

  2. Tekrarlı ve Sınırlı Davranışlar:

    • Belirli bir konuya yoğun ilgi gösterme

    • Takıntılı davranışlar veya alışkanlıklar

    • Stereotipi: Tekrar eden vücut hareketleri (örneğin, sallanma, el çırpma)

  3. Esneklik ve Değişime Uyumda Zorluklar:

    • Rutinlere aşırı bağlılık, değişikliklere karşı hassasiyet

    • Beklenmedik olaylar veya plan dışı aktivitelerle başa çıkmakta zorluk

    • Kalabalık ve gürültülü ortamlardan rahatsız olma

    • Yeme seçiciliği ya da sadece belli yapıda yiyecekleri yeme ya da yememe (sadece sıvı gıdalar yeme ya da sadece et ürünleri yeme gibi..)

    • Dokunsal ya da koku ile ilgili hassasiyetler görülebilir (çok sıkı kıyafetler tercih edebileceği gibi elbise, pantolon ve çorap dahi giymekten rahatsız olabilir.

 

Otizm neden olur? Otizm genetik mi?

otizmin şu an bilinen kesin bir sebebi bulunmamaktadır. Bilimsel verilere göre otizm %70-80 genetik sebeplere %20-30 çevresel etkenlere bağlı gelişmektedir. Çevresel etkenlerin olası etkiler ise gebelik sürecinde ve tine genler üzerinden etkili olarak riski arttırabildiği düşünülmektedir. Çevresel etkenlerin içinde ileri baba yaşı, hava kirliliği, tarım ilaçlarına maruziyet, bazı ilaçları gebelik döneminde kullanmış olmak bunlardan bazılarıdır.

Otizm Çeşitleri

Otizm bir spektrumdur ve her çocuk birbirinden farklıdır. Otizmde klinik belirtiler çok ağır bir tablodan hafife doğru değişebilir. Otizmde her çocukta belirtiler farklı olabilir ya da otizmde görülmesi beklenen tüm belirtileri bir çocuğun göstermesi gerekmez. Burada önemli olan iletişim becerilerinin değerlendirilmesidir. 

Otizmde Tanı Yöntemleri

Otizmde genellikle 12 aydan itibaren belirtiler başlayabilir ancak çoğu zaman belirtiler 18-24 ay arası belirgin hale gelir.  Otizm tanısı, bir çocuk psikiyatri hekimi tarafından klinik olarak konmaktadır.  Otizmde tanı koydurucu kesin bir test yoktur. Farklı değerlendirme araçları olsa tanı için bunlar tek başına yeterli değildir. 

Otizm Nasıl Teşhis edilir?

Tanı iyi bir öykü ve değerlendirme ile deneyimli bir hekim tarafından konulur. Aileler otizmden kuşku duydukları zaman bir an önce bir uzman görüşü almaları sağlıklı olacaktır. Burada geç kalmamak önemlidir. Erken müdahale ile bir çocuğun hayatı belirgin derece değişir.

Otizm Tedavi Yöntemleri

Otizmde yoğun ve sıkı bir özel eğitim ön koşuldur. Özel eğitime ek olarak ergoterapi, floortime ve dil ve konuşma terapisi çocuğun ihtiyacına göre planlanır. Eşlik eden hareketlilik, dikkat sorunları ya da davranış sorunları varsa ilaç tedavisi eklenebilir.

En İyi Tedavi Yöntemi Hangisidir?

Burada çocuğa özgü müdahalelerin belirlenmesi çok önemlidir. Her çocuk için aynı terapi yöntemi aynı faydayı sağlamayabilir. ABA, Floortime ve etkileşim temelli uygulamalar çocuğa göre seçilmelidir.

Otizm Tedavisi Ne Kadar Sürer?

Burada süre çocuğun klinik belirtilerine ve aldığı eğitim kalitesine göre değişebilmektedir. Belirtilerin fazla olması, bilişsel gelişim düzeyi, uygulanan terapinin içeriği, yoğun bir terapi programı gibi değişkenler süreci etkileyebilmektedir. 

 

Erken Tanı Önemli mi?

Günümüz şartlarında ülkemizde otizm tanısı erken dönemde konabilmektedir. Erken dönemde tedaviye başlamış ve yoğun ve kaliteli bir eğitim almış çocukların büyük bir bölümünün otizm tanısını artık karşılamadığını ve yaşıtları ile birlikte sosyal ve duygusal gelişim sürecini sağlıklı bir şekilde sürdürdüklerini görmekteyiz. 

bottom of page